بی خوابی در کودکان
فرستادن کودک به اتاق خواب و تنظیم ساعت خواب او در سنین پیش از دبستان، تجربه نسبتا سختی برای والدین است.

رابین گودمن (Robin Goodman) روانشناس کودکان در این زمینه نکاتی را جهت دستیابی به یک روش مناسب در کودکان3تا 5 سال پیشنهاد کرده است که در ادامه میخوانید. - ساعت خواب ثابت برای کودکتان در نظر بگیرید ساعت خواب کودکان باید ثابت باشد، یک ساعت خاص را در نظر بگیرید، اولین بار کودک خود را در آن ساعت روانه تختخواب نمایید و شبهای دیگر، حتی تعطیلات آخر هفته آن ساعت را معیار فرا رسیدن زمان خواب کودکتان قرار دهید. برای بیدار شدن از خواب نیز همین رویه را ادامه دهید. توجه داشته باشید هر قدر کودکتان زودتر از خواب برخیزد بهتر است، زیرا شب زودتر خسته میشود و در ساعت مقرر به آسانی به خواب میرود. نوع فعالیت کودک در طول روز، بر خواب شب او تاثیر مستقیم دارد، کودکان و نوجوانان در صورتی که در هوای آزاد قرار بگیرند و فعالیتهای فیزیکی انجام دهند، بسیار راحتتر به خواب میروند. بنابراین سعی کنید تا حد امکان در برنامه روزانه کودکتان فعالیتهای فیزیکی را نیز بگنجانید. بهترین زمان برای خوابیدن کودک را در نظر داشته باشید، به تدریج با نزدیک شدن به ساعت مورد نظر، کودک احساس خواب آلودگی کرده و برای به خواب رفتن کاملا آماده میگردد. ویژگیهای فردی کودکتان را بشناسید، مهم این نیست که کودکان را وادار کنیم تعداد ساعت مشخصی بخوابند، بلکه نکته مهم تر این است که کودک در آن زمان به خواب عمیق فرو رفته و به استراحت بپردازد. در نظر داشته باشید که پس از فرا رسیدن ساعت خواب کودک، بد نیست او را برای مدتی تنها بگذارید تا در آرامش به خواب رود. لزومی ندارد والدین تا به خواب رفتن کامل کودک در کنار او باشند. هر کودک نیاز به یادگرفتن این نکته دارد که چگونه باید به تنهایی بخوابد. - روشی مناسب را به کار گیرید در برخی از کودکان شما میتوانید به سادگی با گفتن این جمله که «پانزده دقیقه بیشتر به وقت خواب باقی نمانده، وقت آماده شدن برای رفتن به رختخواب است» کودکتان را روانه اتاق خواب نمایید. مراحل مختلفی را برای دستیابی به روش مناسب دنبال کنید، برای مثال کارهای زیر را در نظر بگیرید: پس از حمام گرفتن، کودک یک کتاب داستان را انتخاب میکند، پدر یا مادر بر روی صندلی همیشگی مینشیند. در پایان، ماجرا با بوسیدن و در آغوش گرفتن کودک و خاموش کردن چراغ اتاق پایان مییابد. این کار را ادامه دهید، استفاده از یک روش ثابت منجر به تغییر عادت کودک میشود. خوابیدن نیز عادتی است که کودک باید آن را بیاموزد و با تکرار این کار در خوابیدن مهارت پیدا میکند. دقت داشته باشید که هیچگاه یک روش ثابت در کودکان مختلف به یک نتیجه واحد نمی انجامد، هر کودکی روش خاصی نیاز دارد. والدین باید با شناخت کامل کودک خود، طریقه مناسب را بیابند. اگر یک روش جواب نداد، آن را تغییر دهید. - مکان مناسب خواب کودک را فراهم کنید بهترین روش این است که از قرار دادن وسایل الکترونیکی مانند کامپیوتر، تلویزیون یا بازیهای ویدیویی در اتاق خواب کودک اجتناب کنید. قبل از خواب اجازه ندهید کودکتان خوراکیهای محرکی که مانع خواب او میشوند مانند شکلات و امثال آن را مصرف کند، بهتر است از دیدن فیلم ترسناک و تحرک بیش از اندازه کودک پیش از خواب نیز بپرهیزید. -اتاق خواب کودک را از اسباب بازی پر نکنید. به خواستههای کودکتان در این مورد توجه کنید و آنها را رعایت کنید. برخی کودکان چراغ خواب دوست دارند، برخی ترجیح میدهند درب اتاق نیمه باز بماند یا حتی شخصیت کارتونی یا عروسک مورد علاقه شان را با خود به رختخواب ببرند. - از عادات بد اجتناب کنید هیچگاه به تختخواب رفتن و خوابیدن را به عنوان تنبیه در مورد کودک به کار نگیرید. در مواقع لزوم استفاده از جمله «خوب... دیگر کافی است، وقت خواب فرا رسیده» بسیار مناسبتر از جملات تهدیدآمیزی چون: «اگر بلافاصله دست از این کار برنداری، مجبور میشوی به تختخواب بروی» خواهد بود. از به خواب رفتن در تختخواب کودکتان بپرهیزید، زیرا ممکن است او نیمهشب به ناگهان از خواب برخیزد و با دیدن شما در کنار خود هراسان شود. هیچگاه کودک را تشویق نکنید در تختخواب شما بخوابد زیرا ممکن است این کار برای او عادت شود. به جز در موارد استثنایی که کودک با مشکلی مانند بیماری، تب و یا کابوسهای شبانه روبهرو شده، به او تلقین کنید که بهترین و راحتترین جا برای خوابیدن تختخواب خودش است. به طور کلی هر کودک باید یاد بگیرد چگونه در تختخواب خودش بخوابد. - اگر کودک نیمههای شب از خواب پرید،چه باید کرد؟ با ملایمت با او رفتار کنید، اعتماد به نفس لازم برای به خواب رفتن مجدد را به کودک بدهید. برخی مواقع اطمینان دادن به کودک آسانترین و تنها چاره کار است. در چنین مواقعی از صحبت کردن و بحث دوری کنید، اگر کودک خواب بدی دیده، هرگز در آن حالت از او نخواهید خوابش را تعریف کند و مطلقا وارد جزئیات نشوید. هیچگاه مراحل انجام شده برای خواب کودکتان را تکرار نکنید، مثلا مجددا کتاب داستان برای او نخوانید، بلکه خیلی راحت با قضیه برخورد کنید و به کودک تلقین کنید که قادر است به آرامی ادامه خوابش را دنبال کند. صبحها کودک را به دلیل خوابیدن در اتاق خودش تشویق کنید و به او جایزه بدهید. این کار به سرعت تاثیر میگذارد و برای پایان روز تدارک مناسبی است. -اگر مشکل به روشهای فوق حل نشد، چه باید کرد؟ بیخوابی کودکان در شب، ممکن است دلایل بسیاری داشته باشد، طبیعتا راهحلهای بیشماری نیز برای مقابله با آنها وجود دارند. ممکن است شما نیاز داشته باشید در مورد بیخوابی کودکتان با یک پزشک متخصص کودکان مشورت کنید. اگر کابوسهای شبانه، ترس و نگرانی به هنگام خواب در کودکتان ادامه پیدا کرد، بهتر است ریشه این ترس را بیابید. ممکن است این احساس کودک از مشکلاتی در مدرسه، یک مشکل روحی و یا مشکلات خانوادگی ناشی شده باشد. اگر مدت زمان خواب کودکتان بیش از حد طولانی یا بیش از اندازه کوتاه است، این موضوع را جدی بگیرید و دلیل آن را پیگیری نمایید. ممکن است منشاء این قضیه مشکلات روحی و روانی کودک باشد. 

مطالب مرتبط: