حرم امام حسین(ع) چگونه ساخته شد؟

درخت سدره یکی از نشانه های محل دفن پیکر امام حسین (ع) بوده است، امروزه حرم امام حسین (ع) یکی از پر بازدید ترین مکان های زیارتی شیعیان است؛ بنایی که بارها و بارها مورد هجوم دشمنان قرار گرفت، اما امروز با نشانه هایی از هنر هنرمندان ایرانی، مانند یک نگین در کربلا میدرخشد.
 چند روز پس از واقعهی عاشورا، پیکر امام حسین (ع) در همان محلی که به شهادت رسیده بودند، توسط قبیلهی بنیاسد به خاک سپرده شد. از همان زمان برای قبر سیدالشهدا (ع) یک درخت سدره را نشانه گذاشتند تا محل دفن این بزرگوار برای زیارت شیعیان مشخص باشد.
 دربارهی ساخت نخستین بنای آرامگاه برای امام حسین (ع) اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی معتقدند قبیلهی بنیاسد که پیکر شهدای کربلا را دفن کردند، ساختمانی هم برای آرامگاه امام (ع) ساختند و برخی دیگر میگویند، نخستین آرامگاه بهدست مختار ثقفی برای امام حسین (ع) ساخته شد.
 از زمان ساخت نخستین بنا بهعنوان آرامگاه امام حسین (ع) تا امروز، در دورههای مختلف، ساختمان حرم بارها مورد تجاوز دشمنان قرار گرفت. درخت سدرهای که نخستین نشانهی قبر بود، بهدستور هارونالرشید بریده شد. پس از به قدرت رسیدن مأمون عباسی و آزادی عمل نسبی شیعیان، بنای تازهای ساخته شد که چند سال بعد، متوکل عباسی دستور داد آن را ویران کنند، زمینش را شخم بزنند و در آنجا کشاورزی کنند. این بنا در زمان منتصر (فرزند متوکل) دوباره بازسازی شد.


 حرم امام حسین (ع) در سالهای دور 

آنچه را که امروز بهعنوان بنای اصلی آرامگاه امام حسین (ع) در کربلا وجود دارد، به دورهی آل بویه متعلق میدانند. در آن زمان بهدستور عضدالدوله دیلمی، ساخت بنای آرامگاه امام حسین (ع) در سال 367 هجری قمری شروع شد و چهار سال زمان برد تا کامل شود. اگرچه از آن زمان تا کنون تغییرات زیادی در تزیینات داخلی و خارجی حرم انجام شده و بارها مورد تعمیر و تغییر قرار گرفته است و یکبار هم بهدلیل آتشسوزی خسارتهای بسیاری به بنا وارد شد، اما ساختمان اصلی را همان بنایی میدانند که در آن دوره ساخته شد.
 سلطان اویس، مؤسس سلسلهی جلایریان، از جمله کسانی بود که در بازسازی و تعمیر حرم امام حسین (ع) نقش پررنگی داشت. دو فرزند او به نامهای سلطان حسین و سلطان احمد نیز در این بازسازی نقش داشتند.

نقش ایرانیها در بازسازی حرم سیدالشهدا (ع)

پادشاههای صفوی نقش مهمی در افزودن تزیینات به حرم امام حسین (ع) داشتند. نادرشاه از کسانی بود که در بازسازی و تزیین بارگاه امام حسین (ع) نقش داشت. پس از آن، قاجاریان وارد کار شدند. آغامحمدخان دستور نوسازی گنبد و تذهیب آن را داد و فتحعلیشاه هم ویرانیهای بنا براثر حملهی وهابیها را تعمیر کرد. در زمان ناصرالدینشاه هم طلاکاری گنبد تجدید شد.
 همهی ضریحهای حرم امام حسین (ع) ساختهی دست هنرمندان ایرانی در دورههای مختلف بوده است. آخرین ضریح ساختهشده برای این حرم نیز در ایران ساخته شد. این ضریح که با ۱۱۸ کیلوگرم طلا همراه نقره و چوب درخت ساج ساخته شده، مانند ضریح قدیمی، ولی از نظر ارتفاع کمی بلندتر است و مساحت آن حدود ۳۴ مترمربع و تعداد پنجرههای آن ۲۰ باب است. علاوه بر این، بسیاری از تزیینات حرم از جمله آینهکاریها هم کار دست هنرمندان ایرانی است.
 برای این بنا 10 ورودی به صحن داخلی با نامهای «القبله»، «الرحمه»، «زینبیه»، «راسالحسین»،«السلطانیه»،«السدره»،«الاسلام»،«الکرامه»،«الشهدا»و «قاضیالحاجات» تعبیه شده، دو طرف ایوان طلا هم دو منارهی بلند است.
 ویژگی منحصربهفرد حرم امام حسین (ع) ششگوشه بودن ضریح است که براساس روایات گوناگون بهدلیل وجود قبر حضرت علیاکبر (ع) در پایین پای ایشان، حرم اینگونه ساخته شده است.

مطالب مرتبط: