کیست تخمدان؛ علل و راه‌حل


خوردن قرص های ضدبارداری فقط برای جلوگیری از بارداری نیست. اگر شما مادر باشید و یک بسته قرص ضدبارداری میان وسایل دختر نوجوانتان پیدا کنید، چه فکری میکنید؟ ولی زود عصبانی نشوید، قرصهای ضدبارداری فقط برای پیشگیری از حاملگی نیست، گاهی پزشکان متخصص زنان این قرصها را برای بیمارانی که مبتلا به کیست تخمدان هستند نیز تجویز میکنند. از هر دو زن آمریکایی، یک نفر مبتلا به بیماری کیست تخمدان میشود که در بیشتر موارد این کیستها بانوان را از جهات دیگر نیز دچار مشکل میکنند. چاقی، عضلات و استخوانهای درشت، رویش مو روی صورت و بدن، خصوصیات مردانه، جوشزدن صورت و نامنظمشدن عادت ماهیانه از جمله این عوارض هستند. * شایع و خوشخیم دکتر خشتی، متخصص زنان و زایمان میگوید: «کیستهای تخمدانی، یک بیماری بسیار شایع زنان در سنین جوانی است و اغلب این کیستها خویشخیم هستند و بدون نیاز به عمل جراحی بعد از مدتی از بین میروند.» این متخصص زنان میافزاید: «این نوع کیستهای تخمدانی خوشخیم در بیشتر موارد علامت خاصی ندارند و بیمار بهعلت دیگری با مراجعه به پزشک و بهدنبال انجام سونوگرافی متوجه این کیستها میشود. بیمارانی که دارای کیست تخمدانی هستند، به علت ترس یا ناآگاهی برای برداشتن این کیستها به عمل جراحی رو می آورند و یا گاهی اوقات به علت ناآگاهی پزشک، کیست تخمدانی جراحی میشود.» این متخصص زنان اعتقاد دارد برداشت این کیستها عوارضی در پی دارد و میافزاید: «در اینگونه جراحیها ممکن است اشتباها تمام یا بخشی از تخمدان که تنظیم کننده هورمونهای زنانه است برداشته شود.» در این صورت فرد باوجودی که بسیار جوان است، دچار یائسگی زودرس میشود و یک عضو اصلی بدن را که بهعنوان یک غده درونریز مهم میشناسیم، از دست میدهد. بیشتر کیستهای تخمدانی در سنین جوانی و در سنین باروری خوشخیم هستند و خودبه خود از بین میروند: «در مواقعی که دلدرد و تهوع در بیمار مشاهده میشود، ممکن است این عوارض ناشی از چرخش کیست و یا پارگی کیستها باشد که در این موارد بایستی عمل جراحی برای برداشتن کیست انجام شود.» بعضی از کیستهای تخمدان علامت دارند و بعضی هم بدون علامتاند، بهگونهای که عقبافتادن یا نامنظمی دورههای ماهیانه میتواند ناشی از کیستهای تخمدانی باشد. * روی مرز خطر! اگر شما کیست تخمدان دارید باید منتظر عوارضی نیز باشید. ناباروری، افزایش ابتلا به دیابت، سکته ها و حملات قلبی و سرطان رحم از دردسرهای این کیستهاست. نتایج مطالعات دانشمندان ایتالیایی نشان میدهد مصرف داروی گلوکوفاژ (متمورفین) و رژیم غذایی دارای کربوهیدرات کامل (سبوس و غلات) میتواند در درمان این بیماری مفید باشد. نتایج برخی مطالعات دیگر نشان میدهد داروها و رژیمی که برای درمان دیابت استفاده میشود و همچنین داروهایی که عمل هورمون مردانه را در زنان از بین میبرند، از عوارض این بیماری جلوگیری میکنند.این بیماری احتمال ابتلا به سرطان رحم را در شما افزایش میدهد. بنابراین داروهای ضدبارداری را که دارای هورمون پروژسترون هستند پزشکان برای این بیماران تجویز میکنند و توصیه میکنند که اگر اضافه وزن دارند وزن اضافه خود را کاهش دهند. * چرا و چگونه؟ وقتی پزشکتان به شما میگوید کیست تخمدان دارید یکی از اولین پرسشهایی که در ذهنتان نقش میبندد این است که چرا به این بیماری مبتلا شدهام؟ علت اولیه پیدایش کیست تخمدان، اختلال در تخمکگذاری است که میتواند علت این اختلال در خود تخمدان و یا غیرتخمدانی باشد. در این موارد اغلب با درمان دارویی بیماری رفع میشود ولی با قطع شدن دارو مجددا عود میکند. علت دیگر زیادی هورمون پرولاکتین هورمون محرک تولید شیر در بدن ـ است. این هورمون در اثر بیماری و یا غیر بیماری افزایش مییابد. کمکاری تیروئید، پرکاری تیروئید و سایر اختلالات هورمونی نیز میتواند باعث کیست تخمدانی شود. * زودتر باردار شوید پزشکان میگویند کسانی که کیست خوشخیم تخمدان دارند، احتمال حاملگی در آنها نسبت به افراد عادی کمتر است. به همین دلیل به آنها توصیه میکنند زودتر باردار شوند و بچهدار شدن را به سنین آخر باروری موکول نکنند. در ابتدای بارداری میزان هورمونها در بدن به شدت افزایش مییابد و همچنین تغییر ناگهانی میزان هورمونها میتواند باعث بروز کیست شود ولی پس از چند ماه با عادت کردن بدن به این تغییرات این کیستها فروکش میکنند. * کیست؛ هرگز اگر دوست دارید از ابتلا به کیستهای تخمدانی درامان بمانید باید از آن پیشگیری کنید. اگر قاعدگی نامنظم دارید و یا دارای بیماریهای زمینهای هستید و یا یکی از افراد خانوادهتان چنین بیماری دارد باید هر سال برای چکاپ به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. معمولا تا دو سال پس از بلوغ قاعدگی نامنظم است ولی پس از آن در صورت مشاهده نامنظمی به پزشک مراجعه کنید. * تشخیص زودرس مهم تشخیص زودهنگام کیست تخمدان اهمیت زیادی دارد. چرا که اگر این بیماری زودهنگام تشخیص داده شود شما از بسیاری از عوارض آن در درازمدت مانند دیابت و بیماریهای قلبی در امان میمانید. اگر قاعدگیهای نامنظم و سنگین دارید، اضافه وزن دارید، بدنتان زیاد جوش میزند با پزشکتان مشورت کنید. پزشکتان شما را از نظر بیماریهای قلبی و هورمونی ارزیابی میکند. او ممکن است تاریخچه علایم شما را بگیرد. گاهی سونوگرافی، آزمایش خون و نمونهبرداری نیز برای تشخیص بیماری شما لازم است. * درمان را جدی بگیرید اگر تشخیص داده شد شما کیست تخمدان دارید هر چه زودتر درمان خود را زیر نظر یک متخصص زنان و زایمان آغاز کنید. درمان این بیماری بستگی به این دارد که دچار چه عوارضی شدهاید: پرمویی، نازایی، جوش، چاقی. در طولانیمدت مهمترین جنبه درمان کنترل خطرات قلبی عروقی مانند چاقی، کلسترول بالا،دیابت و فشار خون بالاست. احتمالا پزشک از شما میخواهد تا به صورت منظم به او مراجعه کنید تا معاینه شوید و فشار خون و قند خون ناشتا را برای کمک به تصمیمات درمانیاش اندازه بگیرید. اگر باردارید و کیست تخمدان دارید و در عین حال اضافهوزن هم دارید علائم و نشانه های بیشتری را تجربه خواهید کرد. چاقی مقاومت به انسولین را در بدنتان بدتر میکند. کاهش وزن میتواند سطوح هورمون مردانه و انسولین را کاهش دهد. برای کاهش وزن میتوانید از یک متخصص تغذیه کمک بخواهید. 

مطالب مرتبط: