قزاق دوزی یکی از هنر مهاجران گلستان

قزاق دوزی نیز از دیگر رشته های صنایع دستی گلستان است که همچنان در برخی محلات استان رواج دارد. قزاقها در حدود 50 سال قبل از قزاقستان به ایران آمدند،بنابراین قدمت این هنر در استان به نیم قرن می رسد.آنان در گرگان، گنبد، بندرترکمن وآق قلا زندگی می کنند.
 

پارچه کتان سفید رنگ،مخمل و جیر سیاه و نخهای ابریشمی از جمله مواد اولیه این هنر دستی است و در بیلیش دوزی انواع دوختهایی که بکار می رود عبارتند از سانتی دوزی (ساتن دوزی) ، ساتن دوزی کوتاه و بلند و « اِلْمِه » است.
 

اکثر طرحهای المه بصورت چهارضلعی بوده و از رنگهای قرمز ، جگری ، سبز و زرد استفاده می شود. اشکال بصورت گل و برگ دیده می شود و پارچه بکار رفته در این دوخت کتان سفید می باشد و از این دوخت برای تزئین بوراما و ژاولق ( نوعی کلاه ) استفاده می شود.

 

در چهارگوشه روسریهای مربع شکل زنان قزاق و نگاره مرکزی آن، اغلب با دست سوزندوزی می شود که این نوع سوزندوزی بر روی پارچه ضخیم نخی به رنگ روشن بویژه سفید صورت می پذیرد.
 

قزاق دوزی بر اساس کاربردی که در بین زنان  آن دارد همچنان بر روی لباس بومی دوخته می شود و در این بین می توان از هنرمندانی چون اقدس آدای ، سارقان شادکام ، نادیا آدای و ... نام برد.
 

بنا به سکونت این اقوام در چند شهر استان مناطق تولید آن نیز بر همان اساس تعیین گشته که از جمله این شهر ها گنبد ، بندرترکمن ، گرگان ، آق قلا است.
 این نوع سوزندوزی توسط زنان قزاق در قسمت سرآستین ها ، لبه پائینی شلوار ( دور مچ پا ) ، دور یقه و جلوی سینه لباس زنان و بر روی روسری ، « ژاولق » ، « بوراما » ( کلاه ) دوخته می شود.
 

ژاولق و بوراما نوعی کلاه است که دختران به هنگام ازدواج بر سر  می گذارند و در جلوی سر ( پیشانی ) قرار می گیرد. « بشود » نیز لباس بلندیست که تا زانو آمده و همچون جلیقه بدون آستین و از جنس مخمل سیاه رنگ است.

 

قزاق دوزی یکی از هنر مهاجران گلستان

 


مطالب مرتبط: