شیری که از پستان ها در روزهای اول زندگی از سینه خارج می شود آغوز نام دارد.که غلیظ ، زرد رنگ و یا به رنگ روشن است. آغوز حاوی پروتئین بیشتری نسبت به شیر رسیده است.شیر رسیده : شیری است که بعد از روزهای اول تولد و پس از آغوز تولید می شود. سپس میزان آن زیاد تر می شود و پستان ها پر ، سفت و سنگین می شوند و اصطلاحا بعضی مادران می گویند که "به شیر آمده اند" .شیر پیشین یا Formilk : شیری است که در ابتدای هر بار شیردهی از پستان ها خارج می شود که حاوی مقادیر بیشتر پروتئین است.شیرپسین یا hindmilk : شیری است که در انتهای هر بار شیردهی از پستان ها خارج می شود و حاوی مقادیر بیشتر چربی است.

شیر پسین سفید تر از شیر پیشین به نظر می رسد چون سرشار از چربی است.این چربی ها انرژی زیاد شیر مادر را فراهم می کنند. به همین دلیل تغذیه با شیر مادر را در هر وعده نباید به سرعت خاتمه داد. بلکه باید به شیرخوار اجازه دهید تا هم شیر اول و هم شیر آخر را بخورد.
شیر پیشین رقیق تر از شیر پسین به نظر می رسد و مقدار آن نیز بیشتر است و حاوی مقادیر فراوانی پروتئین، لاکتوز و سایر مواد مغذی است.

آیا در فصل گرما باید به شیرخوار آب داد؟
خیر ، چون شیرخوار با مقدار زیاد شیر پیشین ( همان شیر اول) تغذیه می شود ، بنابراین آب مورد نیازش را دریافت می کند و تا سن 6 ماهگی حتی در هوای گرم نیز نیازی به مصرف سایر مایعات ندارد. اگر احساس عطش شیرخوار را با دادن آب یا سایر مایعات برطرف نمایید، سبب می شود که شیرخوار کمتر شیر مادر بخورد.
خواص و اهمیت کلستروم یا آغوز:

سرشار از آنتی بادی است که شیرخوار را در برابر ابتلا به عفونت ها محافظت می کند.حاوی گلبول های سفید فراوان است.ملین است و به دفع سریع مکونیوم (مدفوع) و پیشگیری از بروز زردی کمک می کند.حاوی فاکتور رشد است . به تکامل روده کمک کرده و از ایجاد آلرژی و حساسیت به غذا جلوگیری می کند.سرشار از ویتامین A است . شدت عفونت های احتمالی که جنین به آن مبتلا شده اند را کاهش می دهد.

کلستروم ، آنتی بادی، گلبول سفید و پروتئین بیشتری نسبت به شیر رسیده دارد. آغوز به پیشگیری از عفونت های باکتریال که برای نوزادان خطرناک است کمک می کند و در مقابل بسیاری از بیماری هایی که پس از زایمان ، نوزادان با آن مواجه می شوند ایمنی اولیه ایجاد می کند. مختصری اثر ملین دارد که به پاک کردن روده نوزاد از مکونیوم (مدفوع جنین و اوایل دوره نوزادی) کمک می کند. این کار بیلی روبین را از روده دفع کرده و از تشدید زردی در نوزاد جلوگیری می کند.
همچنین آغوز حاوی فاکتور های رشد بسیاری است که به تکامل روده نابالغ شیرخوار بعد از تولد کمک می کند.
کلستروم سرشار از ویتامین A است که شدت بیماری های احتمالی نوزادان را کاهش می دهد. لذا خیلی مهم است که شیرخوار حتما آغوز خورده باشد. بسیاری از زنان بعد از تولد نوزاد این شیر را به او نمی دهند. آغوز حتی در برخی موارد می تواند نجات دهنده جان شیرخوار از عفونت های خونریزی دهنده روده باشد. همچنین در صورتی که مادر زایمان سزارین کرده باشد ، فاصله زایمان تا اولین تغذیه شیرخوار زیاد می شود و در این مدت نوزاد از تغذیه بلافاصله پس از تولد با آغوز یا کلستروم محروم می ماند.
!! قبل از شروع تغذیه نوزاد با شیر مادر نباید هیچ ماده غذایی یا مایعات دیگری به شیرخوار داده شود. تغذیه با شیر خشک از همان ابتدا و قبل از دریافت آغوز توسط شیرخوار می تواند منجر به ایجاد آلرژی در نوزاد شود.

مطالب مرتبط: